JUGOSLOVENSKO DRAMSKO POZORIŠTE

ROĐENI U YU

Reditelj Dino Mustafić

Predstava traje 2h 5’ minuta i nema pauzu

Premjera 12. oktobra 2010. godine na Velikoj sceni „Ljuba Tadić“. Repriza 17. oktobra

Dramaturški tim

Milena Bogavac
Maja Pelević
Filip Vujošević
Božo Koprivica
Miloš Krečković

Scenograf

Maja Mirković i Biljana Tegeltija

Muzika

Radovan

Goran

O PREDSTAVI

"Ova predstava počiva na dušama glumaca aktera predstave, na njihovim ispovijestima,  na njihovim sjećanjima, na emocijama i onome što je za njih predstavljala Jugoslavija, ne samo kao politička ili geografska činjenica, nego između ostaloga kao jedan duhovni prostor putem kojeg su oni odrastali, imali svoje ljubavi, imali svoje lijepe i loše životne  trenutke, nešto što je zapravo njihov modul memorije. Upravo zbog toga heterogena generacijska podela, od najstarije Branke Petrić do najmlađeg Raše Vujovića, koji je rođen pod sami kraj Jugoslavije, govori o tome da bez obzira na zajedničko određenje da smo rođeni u jednoj zemlji ne znači da prema njoj imamo ista osjećanja, ili da kažem ista sjećanja. Kod nekoga postoji jedan osjećaj gorčine, iluzije koja je razbijena, redukcija slobode, kod nekoga postoji i određena melanholija ili sentiment. Dakle mislim da je i predstava koja je nastala, nastala iz jednog ambivalentnog osjećaja prema toj zemlji koje više nema. Bili smo svjesni da je za nas ovo sveukupno jedan katarzičan proces radi konfrontacije sa samim sobom, ispitivanjima sebe i korelacije nas samih kao pojedinaca, kao egzistencija prema jednom prostoru koji je nestao. Dakle, mi smo se bavili pitanjem što se događa sa našim identitetom (identitet je konstrukcija) šta se dešava sa identitetom kada nestane jedna zemlja."
Dino Mustafić

top

O REDITELJU

Rođen 1969. u Sarajevu. Završio je režiju na Akademiji za pozorište i svetsku književnosti na Filozofskom fakultetu. 
Za pozorište je režirao Runaway of life (1993), Let There Be Light (1994), Miracle in Bosnia (1995), 724 (1998), komade Sartra, Joneska, Mrožeka, Molijera, Koltezea, Šekspira, Torntona Vajldera, Švaba, Dorfmana, Gardnera, Deje Loher, Nika Vuda, Glovackog, Ingmara Vilkvista, Bojčeva, operu Kavalerija Rustikana. 
Na sceni Teatra „Bojan Stupica“ režirao je dramu Tomasa Bernharda Pred penzijom (2006).
Režirao dokumentarne filmove, muzičke programe, a igrani film Remake po scenariju Zlatka Topčića učestvovao je na svetskim festivalima u Roterdamu, Montrealu, Karlovim Varima, Istambulu, Pragu, Rimu, Monaku, San Francisku i Beogradu. 
Direktor je Internacionalnog teatarskog festivala MESS Sarajevo. 

top

IZ KRITIKA

„… treba imati svet o umetničkom značaju ovakvog tragalačkog projekta u kontekstu našeg institucionalnog pozorišta, kao i emocionalnom i psihološkom značaju koje ima preispitivanje bolnog pitanja šta svakom od nas danas znači jugoslovenski identitet, a koji nam se oduzima ili pretvara u tabu.“
Ivan Medenica, NIN

„Glavni junak najnovije predstave JDP jesu, dakle, naša sećanja i iskustva iznesena sa dosta sentimenata, malo melanholije i  prilično nostalgije prema zemlji koje više nema i mogućnostima koje je ona pružana njenim građanima.“
Željko Jovanović,  Blic

„…emotivna snaga i pretresanje različitih iskustava u vezi sa jednim prostorom koji je, po definiciji predstave bio, prvenstveno emotivan, čini ovaj komad drugačijim od, slobodno se može reći, klasičnog postdramskog teatara. Naime,  upravo insistiranjem na jakoj i nepatvorenoj emociji  izbegava se najveća zamka bavljenja bivšom državom – patetika – i omogućava da individualno emotivno iskustvo preuzme jednu prilično hladnu i promišljenu dramsku strukturu.“
Ivan Jovanović, City magazine

„Predstava je krajnje iskrena i lična – glumci iznose svoje najintimnije sećanje, koje se slaže u zajednička iskustva kolektivnog pamćenja i tako se rađa duh autentične tragedije. Predstava ima svoj nesumnivi vrhunac u ispovesti glumice Branke Petrić, o životu u nekoliko država u porodici sastavljenoj od više nacionalnosti. Najdirljiviji deo te ispovesti, koju je ona izrekla bez ikakve patetike, superiorna nad intimnim bolom, bio je deo o Bekimu Fehmijuu, velikom glumcu, njenom suprugu, koji je pre samo par meseci sebi oduzeo život, nikad ne pomiren sa gubitkom identiteta, koji mu je ubijen smrću države u kojioj smo svi bili rođeni. Dugotrajni aplauuz Branka Petrić je dobila i kad je publici rekla nekoliko reči na Albanskom jeziku, kao što su – otac, majka, dobro veče i – volim te!”
Goran Cvetković, Radio Beograd II

Katarza i scenski efekti

Na početku predstave glumci se upoznaju sa gledateljiima govoreći im svoje osobne lične brojeve započinjući, svatko za sebe, osobni resantiman iz prošlosti. Njihove priče su i naše priče, njihova bolna i sretna sjećanja na tragu su katarze, a njihovi izrazi lica u dodiru su sa gledateljem. Na pozornici predstave Rođeni u Yu svaki glumac osobno živi, on nije netko drugi, već je sam sa svojim sjećanjima i osvrtima. I upravu na temelju one Krležne misli da se ”čovjek rađa samo jedan jedini put lično” ova predstava budi nostalgične poglede onih koji su se rodili i živjeli u Jugoslaviji i izvesnu dozu nezadovoljstva i bunta onih koji su se rodili kada je ona umirala. Scenska izvedba Mustafićeve predstave upravo daje primer kulturne pobjede u odnosu na pokušaj razbijanja ”kulturnog identiteta Jugoslavije”. Neshvatljivost takvog čina za mlađe ( R.V. se na početku predstave buni protiv stalne priče o Jugoslaviji ) i sentimentalnost kod starijih glumaca predstave daje gledateljima različite profile koje su stvorile ''stara'' država i ''nove'' države. Upravo u toj paraleli gradi se i radnja ove predstave kroz intimne isječke o tome  što smo doživjeli prije a šta poslije, što u socijalizmu a što u demokraciji, što sa osobnim brojem a što sa imenom, što sa himnom i državom koju smo sahranili.
Žanrovski ova predstava postaje dio novog kazališnog talasa, do sada rijetko viđenog na našim prostorima, koji bismo mogli nazvati osobno kazalište sjećanja zasnovano na dokumentarnom materijalu kao dramskoj osnovi. Redatelj Dino Mustafić načinio je pravi potez kada je u središte pozornosti postavio ličnu priču glumca koju bi publika i ponajbolje mogla razumjeti i sa njom se saživjeti. Svaki drugi pokušaj predstavljanja ovako delikatne teme na pozornici doživio bi neuspjeh uslijed nerazumjevanja ili suvoparnosti. Predstaviti publici osobni doživljaj, gledajući je u oči, pustiti glumce da sami kreiraju tok radnje na sceni jedini je pravi put koji je od ove predstave načinio esej naših sjećanja. 

top